'Στο γραπτό κείμενο, είτε πρόκειται για πήλινη ή μαρμάρινη πλάκα, πάπυρο ή περγαμηνή, για κάτι που σκαλίστηκε στο κόκαλο, τυλίχτηκε ή τυπώθηκε σε βιβλίο, ενυπάρχει μέγα μερίδιο κύρους (autorité) – όρος που επικαλύπτει, όπως άλλωστε και η λατινική του ρίζα (auctoritas), τη λέξη «auteur» (δημιουργός-συγγραφέας). Το απλό γεγονός της γραφής, της καταφυγής σε μια γραπτή μεταφορά, επιφέρει την απαίτηση του επιβλητικού, του κανονιστικού. Είναι αυτονόητο πως, είτε πρόκειται για λειτουργικό θεολογικό έγγραφο, για νομικό κώδικα, επιστημονική πραγματεία ή τεχνικό εγχειρίδιο, είτε ακόμη (εδώ μάλιστα με τρόπο εξίσου έντονο, παρότι πιο επιτήδειο, σχεδόν αυτοκαταστροφικό) για τα κωμικά ή εφήμερα κείμενα, κάθε γραπτό κείμενο είναι προϊόν μιας σύμβασης. Ενώνει το συγγραφέα με τον αναγνώστη του μέσω της υπόσχεσης ενός νοήματος. Κατ’ ουσίαν, ο γραπτός λόγος υπόκειται σε κανόνες. Είναι «συντεταγμένος», όρος που ο εννοιολογικός και σημασιολογικός πλούτος του επιδέχεται ειδική προσοχή. «Συντάσσω» σημαίνει τακτοποιώ, δηλαδή προεξοφλώ και περιορίζω (άλλη εύγλωττη έκφραση) έναν τομέα συμπεριφοράς ή ερμηνείας της πνευματικής ή κοινωνικής ομοφωνίας. Οι όροι «καταγραφή», «χειρόγραφο», «γραφέας» και το ιδιαιτέρως πλούσιο εννοιολογικό πεδίο απ’ όπου προέρχονται, συνδέουν μύχια και αναπόφευκτα την πράξη της γραφής με μεθόδους πηδαλιουχίας. Η «προγραφή», συγγενής όρος, αντηχεί θάνατο ή εξορία. Με όλους τους πιθανούς τρόπους, ακόμη και υπό το προσωπείο μιας φαινομενικής ελαφρότητας, οι πράξεις που ανασύρονται από το γραπτό λόγο, σαν να είναι έγκλειστες μέσα στα βιβλία, αναφέρονται σε σχέσεις εξουσίας.'

Τζορτζ Στάινερ, Η Σιωπή των Βιβλίων, μτφρ. Σοφία Διονυσοπούλου, εκδ. Ολκός

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου