'Η εναλλακτική της αντιστοιχίας επιλογή είναι η συνεκτικότητα, δηλαδή ένα σύστημα πεποιθήσεων οι οποίες στηρίζουν η μία την άλλη βάση των λογικών τους σχέσεων. Οι πεποιθήσεις είναι, λοιπόν, αληθείς αν συνδέονται συνεκτικά με άλλες πεποιθήσεις. Ποιο είναι όμως το ποιον των αποφάνσεων που δηλώνουν ότι έχω την τάδε πεποίθηση ή ότι οι πεποιθήσεις μου συνδέονται με τον τάδε τρόπο; Εάν δεν είναι αληθείς simpliciter, κατά τη μινιμαλιστική μου έννοια περί αντιστοιχίας, πώς μπορώ να ισχυριστώ ότι οι πεποιθήσεις μου (όποιες είναι πράγματι οι πεποιθήσεις μου!) αληθεύουν (κατά την έννοια της συνεκτικότητας) δυνάμει του γεγονότος (αντιστοιχία και πάλι;) ότι όντως συνδέονται συνεκτικά; Συνεπώς, αν υπάρχουν γεγονότα αναφορικά με το πώς συνδέονται μεταξύ τους οι πεποιθήσεις, τότε ίσως να μην είναι και τόσο μεγάλο βήμα το να αποδεχθούμε ότι υπάρχουν γεγονότα αναφορικά με το πώς σχετίζονται οι πεποιθήσεις με τον κόσμο.'

  '[...] οι εξελίξεις στη σύγχρονη θεωρητική φυσική δεν φαίνεται να παρέχουν βάση για τη διατύπωση  πειστικών επιχειρημάτων  που να μας υποχρεώνουν να παραδεχθούμε ότι η ανθρώπινη συνείδηση και η υποκειμενική αυτεπίγνωση διαδραματίζουν στον φυσικό κόσμο έναν ρόλο βαθύτερο απ’ ότι πιστευόταν παλιότερα.
   Έτσι, παραμένει ζωντανή η ρεαλιστική αντίληψη περί ενός φυσικού κόσμου ο οποίος υπάρχει ανεξάρτητα από τους λογισμούς και τους ρεμβασμούς μας. Εν τούτοις, αυτός ο κόσμος ενδέχεται σε θεμελιώδεις απόψεις του να είναι πολύ διαφορετικός απ’ ό,τι υποθέταμε στην κλασική φυσική.'

  'Η αναγωγική ιεραρχία που θεμελιώνει ολόκληρη την επιστήμη πάνω στις ιδιότητες των επιμέρους σωματιδίων αποδεικνύεται [...] εσφαλμένη. Αυτό φαίνεται με τον σαφέστερο δυνατό τρόπο στην επιμονή που δείχνει η ορθόδοξη ερμηνεία της σχολής της Κοπεγχάγης στη θέση σύμφωνα με την οποία προκειμένου να διατυπώσουμε μια θεωρία περί των μικροσυστημάτων, χρειάζεται προηγουμένως να κάνουμε χρήση της κλασικά περιγραφόμενης πειραματικής διάταξης που καθιστά δυνατή την εκδήλωση των ιδιοτήτων τούτων των μικροσυστημάτων, ενώ ταυτοχρόνως αναγνωρίζουμε ότι η μακροσκοπική διάταξη υπό μία έννοια αποτελείται από μικροσκοπικά συστατικά, όμως υπό μιαν άλλη δεν είναι δυνατόν να αναχθεί σε αυτά.
   Δεν χωράει αμφιβολία ότι η αποτυχία της επιμεροκρατίας (particularism) - όρος τον οποίο πρότεινε ο φιλόσοφος Paul Teller- αποτελεί μια αναθεώρηση, από τις βαθύτερες που έχει γνωρίσει η έσχατη μεταφυσική μας Weltanschauung, την οποία μάλιστα καλλιέργησε η πλέον θεμελιώδης φυσική θεωρία μας, η κβαντική μηχανική. Η αποτυχία αυτή θα σπείρει αρκετές αμφιβολίες και αναφορικά με το ερώτημα του αν είναι πρακτικά εφικτή μια θεωρία των πάντων [...].'

  '[...] ορθώνεται το συμπέρασμα [...] ότι [...] το να γνωρίζουμε τις ιδιότητες ενός μοναδικού στοιχειώδους σωματιδίου δεν είναι ποτέ αρκετό, ότι η εφαρμογή της κλασικής μεθόδου της ανάλυσης προκειμένου να αντιμετωπίσουμε σύνθετες ολότητες θα αποτύχει κατ’ αρχήν. Θεωρώντας τα πράγματα μέσα από τα μάτια του Θεού, μια ΘτΠ πιθανόν να παραμένει δυνατή, όμως η συγκρότησή της σε πρακτικό επίπεδο θα ήταν ασύγκριτα πιο περίπλοκη από οτιδήποτε προέβλεψαν ποτέ οι ΘτΠ που βασίζονται στην ορθόδοξη κβαντική μηχανική. Για να συμπυκνώσουμε την ουσία του θέματος σε ένα λακωνικό απόφθεγμα: για να κατανοήσουμε έστω και το παραμικρό, χρειάζεται να κατανοήσουμε τα πάντα. Προκειμένου να οικοδομήσουμε μια θεωρία των πάντων που να προχωρεί πέραν των στατιστικών προβλέψεων της ορθόδοξης κβαντικής μηχανικής, θα χρειαστεί να μελετήσουμε την ασύλληπτη πληθώρα φυσικών μεγεθών τα οποία προκύπτουν από την παραβίαση της αρχής της ΟΣΤΠ {Οντολογική Συγκειμενικότητα των Παρατηρητών}. Βεβαίως, σε ορισμένες καταστάσεις τα «διακεκριμένα» πατατηρητά ενδέχεται να έχουν τις ίδιες τιμές, οπότε, στην περίπτωση που η κβαντομηχανική κατάσταση είναι παραγαντοποιήσιμη, μπορεί να ανακτηθεί μια οντολογία ενεργών τοπικών ατομικών οντοτήτων· σε άλλες όμως καταστάσεις, τις πεπλεγμένες, μια τέτοια προσδοκία μοιάζει ολωσδιόλου παραπλανητική.'


Μάικλ Ρέντχεντ [Michael Redhead], Από τη Φυσική στη Μεταφυσική, μτφρ. Γιώργος Κατσιλιέρης & Αθανάσιος Σαμαρτζής, εκδ. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου