'[..] από τη μια έχουμε τη βαθιά πεποίθηση ότι οι σκέψεις μας καθορίζουν τις πράξεις μας, πράγμα που προϋποθέτει ότι οι σκέψεις μας επενεργούν πάνω στη δραστηριότητα του εγκεφάλου μας για να την τροποποιήσουν και να προκαλέσουν τις αναγκαίες κινήσεις και, από την άλλη, αντιλαμβανόμαστε το γεγονός ότι αυτές οι συνειδητές επιλογές, αυτή η βούληση, συνιστούν συνέπεια και όχι αιτία της εγκεφαλικής δραστηριότητάς μας. Η δραστηριότητα του εγκεφάλλου προηγείται της πνευματικής κατάστασης του βούλεσθαι, και όχι το αντίστροφο. Επομένως αυτό που πιστεύουμε για την πνευματική μας λειτουργία δεν αντιστοιχεί κατ’ ανάγκη σε ό,τι αληθινά συμβαίνει. Οι πεποιθήσεις αυτές αποτελούν μέρος της συνειδητής μας ύπαρξης διότι μοιάζουν να συνάδουν με τις αισθήσεις μας για τους μηχανισμούς που διέπουν τη συμπεριφορά μας. Ωστόσο οι διαισθήσεις αυτές είναι ψευδείς.'

  '[...] εάν σκεπτόμενοι μια πράξη βάζουμε το κινητικό μας σύστημα να δουλέψει, είναι επόμενο ότι αυτή η πνευματική «εξάσκηση» να έχει θετικές επιπτώσεις πάνω στην ίδια πράξη όταν αυτή εν τέλει εκτελείται.'

  'Το παραλήρημα είναι έξω από τον χρόνο, έξω από τα συγκείμενα. Αποτελώντας ένα συνεχές με τη φαντασία και τα όνειρα του καθενός μας, είναι ένα προϊόν του ανθρώπινου πνεύματος.'

  'Είμαστε όντα διπολικά. Ένας βαθμός περισσότερο, και αυτή η ίδια η αντίθεση παίρνει μιαν άλλη χροιά, όταν ο εγκέφαλος ταλαντεύεται ανάμεσα στην ευχαρίστηση και στη δυσαρέσκεια, στη χαρά και στη λύπη. Η παράλυση της βούλησης στην κατάθλιψη και η έξαρσή της στη μανία είναι οι ακραίοι μάρτυρες αυτής της δύσκολης ισορροπίας ανάμεσα στις δύο αντίθετες τάσεις μας.'

  'Είμαστε ταυτόχρονα ιδιοκτήτες του σώματος που δρα και δράστες της χειρονομίας. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, οι δύο καταστάσεις -ιδιοκτήτης και δράστης- συγχέονται: δρω εγώ στο σώμα μου. Η αρρώστια όμως αποσυνδέει, διχάζει. Όταν το αίσθημα της υφαρπαγής της αυτονομίας μας γίνεται χρόνιο, η υποκειμενικότητα εκτοπίζεται. Η βούληση αλλάζει χέρια, αλλάζει σώμα.'

  'Η γλώσσα μας χρησιμεύει για να εκφράζουμε τις σκέψεις μας αλλά δεν αποτελεί προϋπόθεσή τους, όχι τουλάχιστον για όλες. Η καθημερινή μας εμπειρία μας προσφέρει πλήθος παραδείγματα: διαισθήσεις, παρακάμψεις, εντυπώσεις, συναισθήματα, τα οποία αναφέρονται σε μια σιωπηρή σκέψη που βραχυκυκλώνει τα μονοπάτια του λόγου.'

  'Η περίπτωση της αφασίας μας δείχνει ότι ο εγκέφαλός μας είναι οργανωμένος σε σχετικώς ανεξάρτητα μεταξύ τους δίκτυα, καθένα εκ των οποίων ελέγχει διαφορετικές λειτουργίες. Ανάλογα με τη βλάβη, είναι δυνατόν να χάσουμε την ικανότητα του λόγου αλλά να διατηρήσουμε τη μουσική, ή σ’ έναν άλλο τομέα, να πάψουμε να αναγνωρίζουμε τα πρόσωπα, εξακολουθώντας να αναγνωρίζουμε τα αντικείμενα.'


Marc Jeannerod, Ο Άνθρωπος Δίχως Πρόσωπο και Άλλες Αφηγήσεις Καθημερινής Νευρολογίας, μτφρ. Άννυ Σπυράκου & Κώστας Πόταγας, εκδ. Κοινός Τόπος Ψυχιατρικής, Νευροεπιστημών & Επιστημών του Ανθρώπου

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου