'Ὑπάρχουν διάφορες μέθοδοι γιά νά συλλάβει κανείς τόν κόσμο. Μποροῦμε νά τόν μετρήσουμε καί νά καταγράψουμε τίς μετρήσεις μας μέ ἕνα συμφωνημένο σύστημα ἀπό σημεῖα (ἀριθμούς ἤ γράμματα). Μποροῦμε νά κάνουμε διαπιστώσεις γιά τόν κόσμο βασισμένες σέ πειράματα. Μπορῦμε να κατασκευάσουμε συστήματα πού νά ἑρμηνεύουν τόν κόσμο μέ τή φαντασία (μύθοι). Ἡ τέχνη ὅμως δέν μπορεῖ νά συγχέεται μέ καμιά ἀπ’ αὐτές τίς δραστηριότητες. Ἡ τέχνη εἶναι μιά «αἰώνια ἐρώτηση πού ἀπευθύνεται στόν ὁρατό κόσμο μέσω τῆς ὀπτικῆς αἴσθησης» καί ὁ καλλιτέχνης εἶναι ἁπλά καί μόνο ἐκεῖνος πού ἔχει τήν ἱκανότητα καί τήν ἐπιθυμία νά δώσει ὑλική μορφή στήν ὁπτική του ἀντίληψη. Τό πρῶτο μέρος τῆς δράσης του εἶναι ἀντιληπτικό, τό δεύτερο ἐκφραστικό. Οἱ δυό αὐτές διαδικασίες ὅμως δέν εἶναι δυνατό νά διαχωριστοῦν στήν πράξη· ὁ καλλιτέχνης ἐκφράζει ὅ,τι ἀντιλαμβάνεται καί ἀντιλαμβάνεται ὅ,τι ἐκφράζει.
   Ὁλόκληρη ἡ ἰστορία τῆς τέχνης εἶναι μιά ἱστορία μεθόδων ὀπτικῆς ἀντίληψης, μιά ἱστορία τῶν διαφόρων τρόπων μέ τούς ὁποίους ὁ ἄνθρωπος ἔχει δεῖ  τόν κόσμο. Ἕνας ἀφελής μπορεῖ νά ὑποστηρίξει πώς ὑπάρχει ἔνας μόνο τρόπος γιά νά δεῖ κανείς τόν κόσμο: ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖο παρουσιάζεται στή δική του ἄμεση ὅραση. Ὡστόσο, δέν εἶναι ἔτσι. Βλέπουμε ὅ,τι μαθαίνουμε νά βλέπουμε καί ἡ ὅραση γίνεται μιά συνήθεια, μιά σύμβαση, μιά μερική ἐπιλογή ἀπ’ ὅσα θά μπορούσαμε νά δοῦμε καί μιά ἀλλοίωμένη περίληψη αὐτοῦ πού μένει. Βλέπουμε ὅ,τι θέλουμε νά δοῦμε καί αὐτό πού θέλουμε νά δοῦμε δέν καθορίζεται ἀπό τούς ἀναπόφευκτους νόμους τῆς ὀπτικῆς οὔτε (ὅπως μπορεῖ νά συμβαίνει στά ἄγρια ζῶα) ἀπό τό ἔνστικτο τῆς αὐτοσυντήρησης, ἀλλά ἀπό τήν ἐπιθυμία νά ἀνακαλύψουμε ἤ νά κατασκευάσουμε ἕναν κόσμο πού νά εἶναι πιστευτός. Ὅ,τι βλέπουμε πρέπει νά γίνεται πραγματικό. Ἔτσι, ἡ τέχνη γίνεται ἡ κατασκευή τῆς πραγματικότητας.'

Χέρμπερντ Ρηντ, Ιστορία της Μοντέρνας Ζωγραφικής, μτφρ. Ανδράς Παππάς & Γιώργος Μανιάτης, εκδ. Υποδομή

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου