'ΑΝΤΟΡΝΟ: [...] Ἡ θέση τοῦ Νίτσε ἀπέναντι στὴ φιλοσοφία, τὸ μίσος του γιὰ τὴν παραδοσιακὴ φιλοσοφία, ἦταν, ἄν τὸ ποῦμε μὲ μιὰ σύγχρονη ἔκφραση, μίσος γιὰ τὴν ὀντολογία. Δὲν ἡπῆρξε ἴσως κανένας στοχαστής, ἐνδεχομένως οὔτε ὁ ἴδιος ὁ Χέγκελ, ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ εἶχε ἀντιταχθεῖ μὲ τόσο πάθος ὅσο ὁ Νίτσε στὴ διδασκαλία γιὰ τὶς σταθερές, στὴν ἀντίληψη γιὰ τὶς ἀμετάβλητες ἰδιότητες τοῦ Εἶναι, γιὰ τὸ Εἶναι, τὸ ἀμετάβλητο τῆς ἀλήθειας, τῆς πλατωνικῆς ἰδέας, καὶ οἱ θαυμάσιες ἀναλύσεις, προπάντων τῆς ὄψιμης περιόδου, ἀποσκοποῦσαν στὴν ἀποσυναρμολόγηση αὐτῆς ἀκριβῶς τῆς πλάνης. Αὐτὸ ποὺ πρέπει νὰ μάθουμε σήμερα ἴσως περισσότερο ἀπὸ ὁτιδήποτε ἄλλο ἀπὸ τὸν Νίτσε, ἀκριβῶς στὶς σημερινὲς συνθῆκες τῆς φιλοσοφίας στὴ Γερμανία, εἶναι ὅτι τὸ ἐφήμερο καὶ τὸ παροδικό, αὐτὸ ποὺ εἶναι ἑτοιμόρροπο καὶ φθαρτό, καὶ ὄχι τὸ δῆθεν αἰώνιο ποὺ πάντα ἐπιβιώνει, πρέπει νὰ θεωρείται ὡς περιεχόμενο τῆς ἀλήθειας.
   ΧΟΡΚΧΑΪΜΕΡ: Ἄν δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ ἐπικαλεῖται τὶς σταθερὲς κατὰ τῆς ἀλλαγῆς, τότε ἡ φιλοσοφία τοῦ Νίτσε ὄντως δὲν εἶναι μ ό ν ο συντηρητικὴ καὶ ὁ Νίτσε θέλει κ α ὶ τὴν κοινωνικὴ ἀλλαγή. Καὶ ἀπέναντι στὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖο ἔχει ἑρμηνευτεῖ ἡ φιλοσοφία του μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι μεταξὺ τοῦ ὑπερσυντηρητισμοῦ τοῦ Νίτσε καὶ τῆς ἐξέγερσης ὑπάρχει μιὰ πολύ στενή συγγένεια.
   ΓΚΑΝΤΑΜΕΡ: Ἀσφαλῶς. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ξεχνᾶτε, κύριοί μου, τὸ τραγικό πάθος ποὺ περιέχει ἡ κεντρικὴ διδασκαλία τοῦ Νίτσε γιὰ τὴν αἰώνια ἐπιστροφή. Τὸ ἀναπόφευκτο τῆς ἀναγκαιότητας, ἡ αδυναμία νὰ ξεφύγουμε ἀπὸ τὸν ὁρισμένο κύκλο, αὐτὰ ἀκριβῶς εἶναι τὰ πράγματα ποὺ μὲ μιὰ οὐσιαστικὴ διάσταση τραγικῆς συνείδησης διακρίνουν τὸν Νίτσε ἀπὸ ἕναν κοινωνικό μεταρυθμιστή.'

Χανς-Γκέοργκ Γκάνταμερ, Τέοντορ Β. Αντόρνο & Μαξ Χόρκχαϊμερ, Για τον Νίτσε, μτφρ. Λευτέρης Αναγνώστου, εκδ. Ίνδικτος

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου