'Αρνούμενη την ημέρα, η λογοτεχνία ανακατασκευάζει την ημέρα ως ειμαρμένη· καταφάσκοντας τη νύχτα, βρίσκει τη νύχτα ως την αδυνατότητα της νύχτας. Αυτή είναι η ανακάλυψη της. Όταν είναι φως του κόσμου, η ημέρα μας φωτίζει αυτό που μας δίνει να δούμε: είναι δύναμη σύλληψης, ζωής, απάντηση "(αντι)λειφθείσα" μέσα σε κάθε ερώτηση. Όμως εάν κάνουμε έναν απολογισμό της ημέρας, εάν έλθουμε να την εκτοπίσουμε, για να μάθουμε τι υπάρχει πριν από την ημέρα, κάτω από την ημέρα, ανακαλύπτουμε τότε αυτό που είναι ήδη παρόν, και αυτό που υπάρχει πριν από την ημέρα είναι η ημέρα ακόμη, αλλά ως αδυναμία να εξαφανιστεί και όχι ως δύναμη να κάνει κάτι να εμφανιστεί, ως σκοτεινή αναγκαιότητα κι όχι φωτοβόλα ελευθερία. Η φύση λοιπόν αυτού που είναι πριν από την ημέρα, της προημερήσιας ύπαρξης, είναι το σκοτεινό πρόσωπο της ημέρας, και αυτό το σκοτεινό πρόσωπο δεν είναι το μυστήριο το κεκρυμμένο εκ καταβολής του, είναι η αναπόφευκτη παρουσία του, ένα "Δεν υπάρχει ημέρα" που συγχέεται μ' ένα "Υπάρχει ήδη ημέρα", με την εμφάνισή του να συμπίπτει με τη στιγμή όπου δεν έχει ακόμη εμφανιστεί. Η ημέρα, μέσα στη ροή της ημέρας, μας επιτρέπει να αποφεύγουμε τα πράγματα, μας κάνει να τα καταλαβαίνουμε και, με το να τα κάνει κατανοητά, τα καθιστά διάφανα και ωσεί μηδενικά - αλλά η ημέρα είναι αυτό που δεν αποφεύγουμε: μέσα της είμαστε ελεύθεροι, αλλά αυτή η ίδια είναι ειμαρμένη και η ημέρα ως ειμαρμένη είναι το Είναι αυτού που υπάρχει πριν από την ημέρα, η ύπαρξη που πρέπει να την αποστραφούμε για να μιλήσουμε και για να καταλάβουμε.'

  'Ο θάνατος καταλήγει στο Είναι: αυτή είναι η ελπίδα και το ασχόλημα του ανθρώπου, αφού το ίδιο το μηδέν βοηθά να πλαστεί ο κόσμος, το μηδέν είναι δημιουργός του κόσμου μέσα στον άνθρωπο που εργάζεται και κατανοεί. Ο θάνατος καταλήγει στο Είναι: αυτός είναι ο σπαραγμός του ανθρώπου, η καταγωγή του δυστυχούς του πεπρωμένου, αφού με τον άνθρωπο ο θάνατος έρχεται στο Είναι, και με τον άνθρωπο το νόημα επικάθεται στο μηδέν· δεν κατανοούμε παρά στερούμενοι την ύπαρξή μας, καθιστώντας το θάνατο δυνατό [possible], μολύνοντας αυτό που κατανοούμε με το μηδέν του θανάτου, κατά τρόπον ώστε, εάν βγαίνουμε από το Είναι, να πέφτουμε έξω από τη δυνατότητα του θανάτου, και διέξοδος να γίνεται η εξαφάνιση κάθε διεξόδου.'


Μορίς Μπλανσό, Η Λογοτεχνία και το Δικαίωμα στο Θάνατο, μτφρ. Νίκος Ηλιάδης, εκδ. Futura

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου