'Ἡγεμονικώτατον μὲν οὖν τουτέων ἁπάντων τῶν προειρημένων ἡ φύσις· καὶ γὰρ οἱ ἐν τέχναισιν, ἢν προσῇ αὐτέοισι τοῦτο, διὰ πάντων τουτέων πεπόρευνται τῶν προειρημένων. Ἀδίδακτον γὰρ τὸ χρέος ἔν τε τῇ σοφίῃ καὶ ἐν τῇ τέχνῃ· πρόσθε μὲν ἢ διδαχθῇ, ἐς τὸ ἀρχὴν λαβεῖν ἡ φύσις κατεῤῥύη καὶ κέχυται, ἡ δὲ σοφίη ἐς τὸ εἰδῆσαι τὰ ἀπ´ αὐτέης τῆς φύσιος ποιεύμενα. Καὶ γὰρ ἐν ἀμφοτέροισι τοῖσι λόγοισι πολλοὶ κρατηθέντες οὐδαμῆ συναμφοτέροισιν ἐχρήσαντο τοῖσι πρήγμασιν ἐς δεῖξιν· ἐπὴν οὖν τις αὐτέων ἐξετάζῃ τι πρὸς ἀληθείην τῶν ἐν ῥήσει τιθεμένων, οὐδαμῆ τὰ πρὸς φύσιν αὐτέοισι χωρήσει. Εὑρίσκονται γοῦν οὗτοι παραπλησίην ὁδὸν ἐκείνοισι πεπορευμένοι. Διόπερ ἀπογυμνούμενοι τὴν πᾶσαν ἀμφιέννυνται κακίην καὶ ἀτιμίην. Καλὸν γὰρ ἐκ τοῦ διδαχθέντος ἔργου λόγος· πᾶν γὰρ τὸ ποιηθὲν τεχνικῶς ἐκ λόγου ἀνηνέχθη· τὸ δὲ ῥηθὲν τεχνικῶς, μὴ ποιηθὲν δὲ, μεθόδου ἀτέχνου δεικτικὸν ἐγενήθη· τὸ γὰρ οἴεσθαι μὲν, μὴ πρήσσειν δὲ, ἀμαθίης καὶ ἀτεχνίης σημεῖόν ἐστιν· οἴησις γὰρ μάλιστα ἐν ἰητρικῇ αἰτίην μὲν τοῖσι κεχρημένοισιν, ὄλεθρον δὲ τοῖσι χρεομένοισιν ἐπιφέρει· καὶ γὰρ ἢν ἑωυτοὺς ἐν λόγοισι πείσαντες οἰηθῶσιν εἰδέναι ἔργον τὸ ἐκ μαθήσιος, καθάπερ χρυσὸς φαῦλος ἐν πυρὶ κριθεὶς τοιούτους αὐτοὺς ἀπέδειξεν. Καίτοι γε τοιαύτη ἡ πρόῤῥησις ἀπαρηγόρητος. ᾟ σύνεσις ὁμογενής ἐστιν, εὐθὺ τὸ πέρας ἐδήλωσε γνῶσις· τῶν δ´ ὁ χρόνος τὴν τέχνην εὐοδέα κατέστησεν, ἢ τοῖσιν ἐς τὴν παραπλησίην οἶμον ἐμπίπτουσι τὰς ἀφορμὰς δήλους ἐποίησε.'

* * *

  'Από όσα έχουν ειπωθεί, κυρίαρχη θέση κατέχει η φύση. Πράγματι, αν αυτή είναι κοντά σε όσους ασχολούνται με τις τέχνες, προχωρούν σε όλα όσα αναφέρθηκαν. Το χρέος απέναντι στη φιλοσοφία και την επιστήμη δεν μπορεί να διδαχθεί. Προτού γίνει η φύση αντικείμενο διδασκαλίας, έχει ροπή και κλίση να συλλάβει την αρχή των όντων και η σοφία να γνωρίσει τα δημιουργήματα της ίδιας της φύσης. Πολλοί, υποταγμένοι στους δύο λόγους [τη θεωρία και την πράξη], δεν χρησιμοποίησαν με κανένα τρόπο μαζί και τα δύο αυτά πράγματα [τη φύση και την εμπειρία] για την απόδειξη. Αν λοιπόν κάποιος απ’ αυτούς εξετάζει κάτι απ’ όσα τέθηκαν σε συζήτηση, αποσκοπώντας στην αλήθεια, δεν θα προοδεύσει καθόλου στα σχετικά με τη φύση. Έτσι αυτοί οι άνθρωποι βρίσκονται να πορεύονται σε δρόμο παραπλήσιο με τον δρόμο εκείνων. Απογυμνωμένοι, περιβάλλονται με όλη την κακία και την ατιμία. Καλή είναι η θεωρία που προκύπτει από έργο που έχει γίνει αντικείμενο διδασκαλίας. Καθετί που έχει δημιουργηθεί από την τέχνη, έχει προέλθει από τη θεωρία· ό,τι όμως έχει ειπωθεί σύμφωνα με την τέχνη, αλλά δεν έχει γίνει πράξη, αποτελεί ένδειξη μεθόδου ασύμφωνης με αυτήν. Το να έχει κανείς μια γνώμη και να μην την εφαρμόζει έμπρακτα, είναι σημάδι αμάθειας και έλλειψης επιστημονικής κατάρτισης. Η απλή γνώμη, και μάλιστα στην ιατρική, είναι κατηγορία γι’ αυτούς που την έχουν και καταστροφή για όσους τη χρησιμοποιούν. Αν πείσουν με λόγια τους εαυτούς τους και φανταστούν ότι γνωρίζουν το έργο που η μάθηση διδάσκει, όπως η γνησιότητα του χρυσού εξετάζεται με τη φωτιά, έτσι κι αυτοί αποδεικνύονται φαύλοι. Τέτοια πρόγνωση είναι ακατανόητη. Σ’ όσους έχουν έμφυτη σύνεση, η γνώση φανερώνει αμέσως τον σκοπό· όσο για τους άλλους, ο χρόνος οδηγεί την τέχνη στο σωστό δρόμο ή φανερώνει σ’ αυτούς που ακολουθούν παραπλήσιο δρόμο, τις αιτίες.'
 
 
Ιπποκράτης, Άπαντα 1: Γενική Ιατρική: Όρκος, Νόμος, Περί Αρχαίης Ιατρικής, Περί Ιητρού, Περί Τέχνης, Περί Ευσχημοσύνης, Παραγγελίαι, Αφορισμοί, μτφρ. Φιλολογική Ομάδα Κάκτου, εκδ. Κάκτος

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου