'Η προσχώρηση της Ελλάδας στην ΕΟΚ, το 1981, οπωσδήποτε δεν προκάλεσε ρίγη ενθουσιασμού στους υπόλοιπους εννέα (τότε) εταίρους. Ο σκεπτικισμός των Ευρωπαίων αφορούσαι κυρίως το επίπεδο ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Με κάτι περισσοτερο από το μισό του μέσου Ακαθόριστου Κοινοτικού Προϊόντος, η Ελλάδα γινόταν το φτωχότερο μέλος της Κοινότητας των «10». Παράλληλα, οι σχεδόν τρελοί οικονομικοί ρυθμοί ανάπτυξης των δεκαετιών ’60 και ’70 είχαν ήδη, προς τα τέλη της δεκαετίας του ’70, αρχίσει να δείχνουν σημάδια κάμψης, μιας κάμψης που η σημασία της, όσον αφορά τα διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας, θα φανεί περισσότερο κατά τη δεκαετία του ’80, όταν η Ελλάδα, ως μέλον πλέον της ΕΟΚ, εμφανίζει ακόμη και αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης.
   Δεν ήταν λοιπόν οικονομικά αλλά πολιτικά τα κριτήρια που επικράτησαν και που ευνόησαν την είσοδο της χώρας στην ΕΟΚ. Η επιχειρηματολογία περί πολιτικής προσέγγισης Ελλάδας-ΕΟΚ, περί ταύτισης του πολιτικοκοινωνικού συστήματος, την οποία ανέπτυξε ο Κωσταντίνος Καραμανλής, πρωθυπουργός της Ελλάδας κατά την περίοδο των διαπραγματεύσεων, βρήκε θερμό υποστηρικτή, κατ’ αρχάς, τον Γάλλο πρόεδρο Βαλερύ Ζισκάρ ντ’ Εσταίν. Όταν αργότερα τα πολιτικά επιχειρήματα Ζισκάρ ντ’ Εσταίν-Καραμανλή έκαμψαν τις οικονομικές επιφυλάξεις του Χέλμουτ Σμιτ, ο δρόμος προς την Κοινότητα ήταν ανοικτός για την Ελλάδα: από τη στιγμή όπου ο γαλλογερμανικός άξονας είχε αποφανθεί, κανείς από τους υπόλοιπους δεν είχε λόγο ή διάθεση να γίνει κακός με τον υποψήφιο εταίρο.
   Ποια ήταν λοιπόν αυτή η συνάφεια ή και ταύτιση συμφερόντων, που τόσο πολύ μέτρησε τότε ως επιχείρημα; Μια ματιά στην πολιτική γεωγραφία της εποχής, στην πολιτική γεωγραφία της μεταπολεμικής περιόδου αρκεί· η Ελλάδα του (έστω και λιγότερου αναπτυγμένου) καπιταλισμού και της (έστω και με τη διακοπή της από την επτάχρονη δικτατορία) δυτικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας αποτελεί μια δυτική ή δυτικότροπη νησίδα μέσα σε μια αφιλόξενη θάλασσα, στην οποία κυριαρχούν άλλοι νόμοι. Οι νόμοι του κομμουνισμού στα βορειοανατολικά, ο νόμος του Ισλάμ στην Ανατολή και το Νότο. Ας μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα δεν είχε απ’ ευθείας επικοινωνία με τη Δύση μέσω ξηράς. Υπήρχε βέβαια και η Τουρκία, ένας ακόμη σύμμαχος του ΝΑΤΟ, μια χώρα επίσης δυτικότροπη. Όχι όμως αρκετά: η Τουρκία ήταν κράτος κοσμικό μεν, αλλά ισλαμικό. Η οικονομία της ήταν καπιταλιστική αλλά υπανάπτυκτη. Η δημοκρατία της υπό αναστολή σε μια αέναη εναλλαγή με τη δικτατορία των στρατιωτικών. Όχι, η Τουρκία δεν μπορούσε να είναι υποψήφια για ένταξη στην Ευρώπη, αφού άλλωστε μόνον ένα μικρό της τμήμα ανήκει γεωγραφικά στην Ευρώπη. Η Τουρκία, σε διαρκή διαμάχη με την Ελλάδα, δεν ήταν παρά ένα ακόμη μοναχικό κράτος της περιοχής. Στην Ελλάδα υπάρχει μια ειδική έκφραση γι’ αυτή τη μοναξιά: είμαστε μια χώρα ανάδελφη, ένας λαός ανάδελφος.'

Δαμιανός Παπαδημητρόπουλος, Η Ελλάδα στη Βαλκανική Κρίση, εκδ. Πόλις

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου