'Στον κόσμο του Βερν, για τους ήρωές του, όπως και για τον ίδιο, η φυγή είναι έννοια-κλειδί. Ο Βερν προσφέρει στους ήρωές του άπειρες ευκαιρίες να ξεφύγουν από τον κόσμο, και εννοεί να επωφεληθεί και ο ίδιος από αυτή τη μεθοδολογία. Όχι, δεν του αρέσει η μοναξιά, δεν θα είχε επιλέξει τη λύση Κάου-τζερ, που επινόησε ο αδιάλλακτος Μισέλ. Δεν είναι κανένας πρωτόγονος. Έχει την αίσθηση φιλίας και της ανθρώπινης αλληλεγγύης. Αλλά το ιδανικό του είναι να ζει σ’ έναν περιορισμένο και προστατευτικό κύκλο. Το νησί Λίνκολν, με δυο λόγια. Γι’ αυτό και ο επιτυχημένος αυτός συγγραφέας διαλέγει, στο απόγειο της δόξας του, να εγκαταλείψει το Παρίσι για να απομονωθεί στην Αμιένη. Και στη συνέχεια, θα βρίσκει πάντα δικαιολογίες για να επιστρέφει όσο γίνεται σπανιότερα στην πρωτεύουσα. Στην Αμιένη στρατεύεται αρκετά δραστήρια στην τοπική δημόσια ζωή (απολαμβάνοντας τη διασημότητά και θέλοντας να υπηρετήσει την κοινότητα)· πάντως, στο εσωτερικό του κύκλου της Αμιένης, άλλος ένας κύκλος τον προστατεύει: η ατομική του πανοπλία. Παράξενη αντίφαση, που τη βλέπουμε και στα μυθιστορήματά του· θέλει να είναι χρήσιμος στους ομοίους του, αλλά μειώνοντας στο ελάχιστο τις κοινωνικές σχέσεις. Τα πιο αγαπημένα του μέρη υπήρξαν το γραφείο και το σκάφος του. Η ζωή του ήταν μυστική, τόσο που το αμυντικό του σύστημα, ακόμα και σήμερα, συνεχίζει να βάζει εμπόδια στους βιογράφους του.
   «Μάθετε, λοιπόν, μια και καλή, ότι ζω σε απόλυτη μοναξιά, μακριά από κάθε λογοτεχνική κίνηση, ότι δεν πάω ποτέ πια στο Παρίσι, και δεν ξέρω τίποτα από ό,τι συμβαίνει. [...] Να με σκέφτεστε σαν να μην ανήκω στον κόσμο αυτόν και θα είστε κοντά στην αλήθεια». Οι λέξεις αυτές, γραμμένες το 1896, υπερβάλλουν λίγο την απομόνωσή του, αλλά έχουν μεγάλη δόση αλήθειας. Ο ειδικός των νησιών έχει καταφέρει να τακτοποιήσει τη «νησιωτική» ύπαρξή του. Υπάρχει κάτι σαν απόρριψη του κοινωνικού σώματος, ένας τόνος πρόκλησης (κι εδώ πρέπει να πούμε, χωρίς να επιμείνουμε στη γραφολογική ερμηνεία, ότι οι οριζόντιες μπάρες στα «t» της γραφής του είναι εντυπωσιακές: φεύγουν σαν βέλη σε χαρακτηριστική κίνηση επίθεσης). Θυμίζουν λίγο την υπεράσπιση του Νέμο: «Αν ο άνθρωπος αυτός δεν έχει το δικαίωμα να βυθίζει ρωσικές φρεγάτες παντού όπου τις συναντά, τότε η εκδίκηση δεν είναι παρά μια λέξη χωρίς έννοια. Εγώ, στη θέση του, θα βύθιζα χωρίς τύψεις. Για να μη νιώθει κανείς όπως εγώ στο θέμα αυτό, θα πρέπει να μη μίσησε ποτέ του!» Ο Ιούλιος Βερν σέβεται την ελευθερία των άλλων και εννοεί να είναι και η δική του εξίσου σεβαστή. Είναι κατανοητό, λοιπόν, ότι οι ισοπεδωτικές κοινωνικές δομές και οι καταπιεστικοί πολιτικοί θεσμοί δεν του εμπνέουν εμπιστοσύνη.'

Λισιάν Μποϊά [Lucian Boia], Ιούλιος Βερν: Τα Παράδοξα ενός Μύθου, μτφρ. Άννα Δαμιανίδη, εκδ. Ηλέκτρα

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου