'Είναι και τούτο ωραίο, θεία προσταγή, αδελφέ. Είναι ο άνθρωπος της δημιουργίας η κορωνίδα. Έχει θείο το σπέρμα και υψηλήν την αποστολήν. Σε τούτο διαφέρει μαθές από τα κτήνη και τα βοσκήματα. Αρκεί να το καταλάβη. Να νοιώση βαθειά, τόσο βαθειά, που να τον ποτίση ένας θείος και πολυδύναμος τρόμος, ότι είναι πλασμένος από πάστα περιούσια. Ότι τάχθηκε αυτός μόνος, από μέσα από το πλήθος των ζωντανών οργανισμών, να αποκαλύψη, να σπουδάση και να υπηρετήση κι ύστερα να χαρή και να βασιλέψει μέσα στο τέλειο, στο θαυμαστό αριστούργημα που τούδωκε πλουσιοπάροχα ο δημιουργός του, τον κόσμο. Αλλά χρειάζεται για τούτο αγώνας πολύς και προσπάθεια ηράκλειος. Χρειάζεται να κάνη το μόχθο του άγαλμα κι ύστερα να στέκεται άλαλος από θαυμασμό και βουβαμένος, θαμπωμένος από κρύφια γαλήνη να το βλέπει αχόρταγα, να το θαυμάζει, να το χαίρεται εις τους αιώνας των αιώνων. Είναι πλάνη απόλυτη και άγνοια τυφλή να ισχυρισθούμε ότι δεν υπάρχει μεταθάνατιος ζωή. Όσο και να το λέμε, σε τελευταία ανάλυση δεν το πιστεύει κανείς. Διότι τότε η ζωή χάνει το αλάτι της αυτόματα, χάνει τη βαθύτερη ουσία και τα θέμελά της. Όσοι από τους φιλοσόφους –και είναι λίγοι─ φθάσανε σ’ αυτή την πίστη, πιστέψανε δηλαδή ότι μαζί με το χωμάτινο σαρκίο θάβεται και η ψυχή, η μόνη απάντηση που μας δώσανε ήταν μια σπαρακτική κραυγή άναρθρη κι ανατριχιαστική, γεμάτη σκοτάδι και φρίκη. Γιατί ξεκόψανε τον άνθρωπο από τη μεγάλη και αιώνια πηγή του, το θείο, και τον είδανε απομονωμένο σε μια συγκλονιστική και πανάθλια τραγικότητα.
   Σε θέματα θεού δεν χωρεί λογική συζήτησις, αντιλογία, απόδειξις, μαθηματικοί συλλογισμοί. Δεν χωρεί διαλεκτική, για να χρησιμοποιήσω τον επιστημονικόν όρον. Τούτο μόνο είναι παραδκετόν: Ότι η ύπαρξις του θεού λογικά δεν αποδεικνύεται. Διότι τότε ο θεός θα ήταν θέμα και πρόβλημα της επιστήμης. Ο θεός, αυτός ο αχώρετος, θα κλεινόταν τότε μες στη δικαιοδοσία της ανθρώπινης περιοχής. Αλλά ο άνθρωπος είναι «πεπερασμένος», απίστευτα μικρός μπροστά στη μεγαλοσύνη του δημιουργού. Θάχεις ακουστά για την τριλογία του Πνεύματος: Οι τρεις περιοχές μέσα εις τις οποίες κινείται και μπορεί εκταθή το ανθρώπινον πνεύμα είναι: Το Αληθές (=εις την υπηρεσίαν και την έρευνά του έχουν τεθή οι επιστήμες και κυρίως οι θετικές). Το Αγαθόν (=περιλαμβάνει τα αφορώντα εις τα σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων. Εδώ υπηρετούν το Δίκαιον, αι κοσμικαί επιστήμαι, η οικονομία και η πολιτική). Το Καλόν (=με την έννοιαν του κάλλους. Το υπηρετούν όλες οι καλές τέχνες, δηλαδή μουσική, ζωγραφική, ποίηση κλπ.). Πέρα από τις τρεις αυτές περιοχές δεν υπάρχουν νόμοι και η σκέψι σταματά, φυλακίζεται. Έτσι εδώ έχει λόγο το συναίσθημα. Μπαίνουμε στη μεγάλη περιοχή του Αγίου. Μπαίνουμε εις την Μεταφυσικήν. Στον αγώνα του ο άνθρωπος να νικήσει την πεπερασμένη φύσι του, που έχει ένα τέρμα δηλαδή, να διαρρήξη τα δεσμά που τον φυλακίζουν καταφεύγει στο Άγιον, το Θεό. Χωρίς πια τα όπλα και τα σύνεργα της επιστήμης. Δηλαδή τις λογικές έννοιες. Εδώ έχει ένα άλλο όπλο, διαφορετικό, χίλιες φορές πιο δυνατό. Την Πίστη. Είναι τρομερή αυτή η λέξη. Σκέτη φωτιά. Φωτίζει, πυρώνει, λυώνει το παν. Εξακοντίζει τον άνθρωπο πέρα από την ίδια του την φύση, πέρα από την δύναμή του, σαν αθλητής, ιερέας και προφήτης, ολόφωτος από την προσευχή και θρεμμένος από την νηστεία ξεκινάει για τον μεγάλο και κακοτράχαλο δρόμο, που πάει κατευθείαν στο θεό. Πορεύεται να βρη τον κρύφιο ρυθμό, την άρρητη αρμονία που κυβερνάει τον κόσμο.
   Βρίσκει στη θρησκεία ο άνθρωπος μια καταφυγή, ένα λυτρωμό, μια διέξοδο. Κι αν ποτέ πλησιάζει το θεό, τις ιδέες που λέει ο Πλάτων είναι τόσο φωτεινές, που δεν μπορεί να τις κυττάζη, ούτε να τις περιγράψη. Τις νιώθει μόνον. Τις βιούται, τις θαυμάζει και η φωνή του γίνεται μια αιώνια Σιγή. Η πίστη δεν μεταβιβάζεται, έχει καθαρώς αφετηρίαν προσωπικήν.'

  'Σήμερα γιορτάζω τον επίσημο φιλοξενούμενο, τον πόνο σου. Κι η γνωριμία μου μαζί σου πλουταίνει μ’ ένα καινούργιο στοιχείο: τη διάσταση του απείρου. Ό,τι τόσα χρόνια μας έδενε το βλέπω τώρα σαν ένα ισχνό και ασθενιάρη πρόλογο. Ήταν μια έντρομη και αμφίβολη προετοιμασία – του πρόσκαιρου και αδύναμου ανθρώπου τα σημεία – που κάθε στιγμή ήθελε να γίνει σκόνη, καταστροφή και λησμονιά. Να πεθάνει τον άδικο και ατελέσφορο θάνατο κάθε ανθρώπινης σάρκας. Καλώς μας βρήκε η θεία αλλαγή. Γρήγορα συντελέσθηκε η μεταστροφή σου. Υπάρχει, έγινε η αρχή, που οδηγεί στο έσχατο και λαμπροπερίχυτο τέρμα. Στη μεταμόρφωση του Θαβώρ. Όπου ο άνθρωπος γίνεται θεός. Μπήκες στη μεγάλη πορεία και τη μεγάλη τροχιά.
   Πρέπει μονάχα να ξεύρεις, ότι είσαι στην αρχή και δεν πρέπει να χάσεις τα σημάδια. Μη ξεχάσεις τις μεγάλες αρχές, τις πλάκες του Νόμου. Η αγωνία και η τύψη του σήμερα πρέπει να μεταστοιχειωθεί σε γαλήνη και αταραξία. Ένα σιγαλέο παράπονο και βαθύ ενάντια στη μοίρα, που νάναι αίνος ευλογητικός και μουσικό πλημμύρισμα. Όπως η τρικυμία των ουρανών και τ’ αστροπελέκια στο τέλος γίνονται βροχή παραπονιάρα, γιομάτη βάλσαμο υπομονή και θρήνο.
   Δεύτερος νόμος, το γέλιο σου κι η πράξη σου κι η χάρη σου νάναι η έκφραση του ψυχικού σου ποταμού: της στέρησης και της δυστυχίας και της γόνιμης θλίψης, που γεννιέται από τη γνώση, ότι τον άνθρωπο έπλασε η απεραντοσύνη του άπειρου με ανάστημα νάνου. Κι όταν βλέπεις το ουράνιο τόξο και το αρπάζεις στα χέρια σου σαν πορθητής και στρατηλάτης, αντί για κραυγές και θριάμβους να μπορείς να δακρύζεις, έτσι, με την απαντοχή και το στήριγμα της θυσίας, να περιμένουμε τη μεγάλη ώρα, το θάνατο, το κατά κόσμον τέλος. Κι είναι σκιά του ονείρου η ευτυχία.
   Ο τρίτος μεγάλος νόμος είναι, αγαπημένε φίλε, ο σεβασμός στον άνθρωπο. Μην αδικήσεις πάλι πια άνθρωπο και το σημερινό σου αμάρτημα θα συγχωρεθεί με γέλια και παινέματα και πολλές περγαμηνές. Ας είναι τούτο το τελευταίο σου κακό απέναντι στον άνθρωπο. Γιατί κι όταν ένα μονάχα αδικείς να ξέρεις ότι σ’ ολάκερο το γένος απλώνεται το κακό. Ας ουριοδρομείς στην καινούργια σου πελαγίσια στράτα του Αργοναύτη.
   Κι εγώ ο στρατιώτης της ντάπιας, που ξέρει ότι κάποτε θα πέσει, στην πλατέα με τη μουσική και τα όργανα, ο έρημος πεζολάτης, ο δεσπότης στις κουρασμένες πολιτείες, είμαι κοντά σου πάντοτε.'


Δημήτρης Αλικάκος, Λιαντίνης: Έζησα Έρημος και Ισχυρός, εκδ. Α. Α. Λιβάνη

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου