'Οι άνθρωποι συναντιούνται για πολλούς λόγους στην πορεία των δραστηριοτήτων τους. Χρειάζεται να ενημερώνουν και να πείθουν ο ένας τον άλλο. Πρέπει να συμφωνήσουν για την πορεία δράσης. Βρίσκουν ότι το να σκέφτονται δημοσίως είναι πιο παραγωγικό ή λιγότερο επώδυνο απ’ ό,τι το να σκέφτονται ιδιωτικώς. Όμως, υπάρχουν άλλοι τόσοι λόγοι για συσκέψεις στις οποίες οι άνθρωποι δεν κάνουν καμιά δουλειά. Γίνονται συσκέψεις, επειδή οι άνθρωποι αναζητούν τη συντροφιά ή, τουλάχιστον, επιθυμούν να ξεφύγουν από την πλήξη των μοναχικών καθηκόντων. Λαχταρούν το κύρος που αποκτά εκείνος ο οποίος προεδρεύει σε συσκέψεις και αυτό τους οδηγεί να συγκαλούν συσκέψεις στις οποίες να μπορούν να προεδρεύουν. Τέλος, υπάρχει η σύσκεψη που δε συγκαλείται επειδή υπάρχει δουλειά για να γίνει, αλλά επειδή είναι αναγκαίο να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι γίνεται δουλειά. Τέτοιου είδους συσκέψεις είναι κάτι περισσότερο από υποκατάστατο δράσης. Θεωρούνται ευρέως ότι συνιστούν δράση.
   Συνήθως το γεγονός ότι δε γίνεται καμιά δουλειά σε μια σύσκεψη μη εργασίας δεν είναι σοβαρή αιτία αμηχανίας για κείνους που παρευρίσκονται. Έχουν επινοηθεί διάφορες τυπικές δικαιολογίες για να εμποδίζεται η αμηχανία. Έτσι, οι ειδήμονες, που είναι μεγάλοι λάτρεις των συσκέψεων μη εργασίας, στηρίζονται σε πολύ μεγάλο βαθμό στη δικαιολογία της ανταλλαγής ιδεών. Γι’ αυτούς, η ανταλλαγή ιδεών είναι απόλυτο καλό. Επομένως, οποιαδήποτε σύσκεψη στην οποία ανταλλάσονται ιδέες είναι χρήσιμη. Αυτή η δικαιολογία είναι σχεδόν θωρακισμένη απέναντι στις αμφισβητήσεις. Είναι πολύ δύσκολο να υπάρξει σύσκεψη για την οποία να μπορεί να ειπωθεί ότι σ’ αυτή δεν ανταλλάχθηκαν ιδέες.
   Οι πωλητές και οι διευθυντές των τμημάτων πωλήσεων, που είναι επίσης σημαντικοί οπαδοί των συσκέψεων μη εργασίας, έχουν συνήθως μια διαφορετική δικαιολογία, μια δικαιολογία με ισχυρή πνευματική χροιά. Από τη θέρμη της συντροφιάς, την αλληλεπίδραση των προσώπων, την τόνωση του αλκοόλ και την έμπνευση της ρητορικής προκύπτει μια παρορμητική ανανέωση της αφοσίωσης στο καθημερινό καθήκον. Η σύσκεψη αξίζει τα λεφτά της, αφού επιτρέπει πληρέστερη και καλύτερη ζωή, καθώς και την πώληση περισσότερων προϊόντων τις επόμενες εβδομάδες και τους επόμενους μήνες.
   Οι συσκέψεις μη εργασίας των διευθυντικών στελεχών των μεγάλων επιχειρήσεων εξαρτιούνται από κάτι πολύ διαφορετικό, προκειμένου να δημιουργούν την αυταπάτη της σπουδαιότητας. Δεν είναι η ανταλλαγή ιδεών ή οι πνευματικές ανταμοιβές της συντροφικότητας, αλλά ένα επίσημο αίσθημα συγκεντρωμένης εξουσίας, που προσδίδει σπουδαιότητα στη σύσκεψη. Ακόμη κι αν δε λέγεται, ούτε γίνεται τίποτα σημαντικό, σημαντικοί άνδρες δεν μπορεί να συναντηθούν χωρίς αυτό το γεγονός να φαίνεται σημαντικό. Ακόμη και η κοινότοπη παρατήρηση του επικεφαλής μιας μεγάλης εταιρείας δεν παύει να είναι η δήλωση του επικεφαλής μιας μεγάλης εταιρείας. Αυτό που στερείται σε περιεχόμενο, το κερδίζει σε δύναμη από τα περιουσιακά στοιχεία που είναι πίσω της.'

Τζον Κένεθ Γκαλμπρέιθ, Το Μεγάλο Κραχ του 1929, μτφρ. Ελένη Αστερίου, εκδ. Α. Α. Λιβάνη

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου