'Μια μέρα πήρα μία σέλα ποδηλάτου κι ένα τιμόνι, τα ’βαλα το ένα πάνω στ’ άλλο κι έφτιαξα ένα κεφάλι ταύρου. Πολύ ωραία. Αυτό όμως που έπρεπε να κάνω αμέσως μετά, ήταν να πετάξω το κεφάλι του ταύρου. Στο δρόμο, στ’ απόνερα ή οπουδήποτε αλλού, πάντως να το πετάξω κάπου. Θα περνούσε τότε τυχαία ένας εργάτης, θα το μάζευε και θα διαπίστωνε ότι από αυτό το κεφάλι ταύρου μπορούμε, ενδεχομένως, να φτιάξουμε μια σέλα ποδηλάτου κι ένα τιμόνι. Και θα το έφτιαχνε... θα ήταν υπέροχο αυτό.'

  'Δεν υπάρχει αφαιρετική τέχνη. Υποχρεωτικά ξεκινούμε με κάτι. Αργότερα μπορούμε ν απομακρύνουμε όλα τα ίχνη της πραγματικότητας. Τότε δεν υπάρχει πια απολύτως κανένας κίνδυνος, γιατί η ιδέα του πράγματος έχει εν τω μεταξύ αφήσει πίσω της ένα ανεξίτηλο σημάδι. Είναι αυτό που κινητοποίησε εξαρχής τον καλλιτέχνη, αυτό που έδωσε την αφορμή για τις ιδέες του και διέγειρε τα συναισθήματά του. Ιδέες και συναισθήματα καταλήγουν φυλακισμένα στον πίνακά του. Ό,τι κι αν απογίνουν, δεν μπορούν πια να δραπετεύσουν απ’ αυτόν. Συναποτελούν μαζί του ένα όλον, ακόμη κι αν η ύπαρξή τους δεν είναι πια ευδιάκριτη. Είτε μας αρέσει είτε όχι, ο άνθρωπος είναι το εργαλείο της φύσης. Αυτή του επιβάλλει το χαρακτήρα της και τις μορφές με τις οποίες εμφανίζεται.'

  'Δεν υπάρχει πίνακας─ δεν είναι ένα απλό υλικό αντικείμενο. Ένας πίνακας είναι μια μηχανή αποτύπωσης της μνήμης. Ο συλλέκτης που αγοράζει έναν πίνακα, δεν αγοράζει ένα αντικείμενο. Αγοράζει κάτι το άπιαστο, και μια ωραία μέρα ξυπνάει έχοντας μονάχα μια κορνίζα γύρω από έναν αόρατο χώρο.'

  'Το χειρότερο είναι πως ποτέ δεν ολοκληρώνεται ένα έργο, ποτέ δεν έρχεται η στιγμή που μπορείς να πεις: αρκετά δούλεψα, αύριο είναι Κυριακή. Σταματάς μόνο για ν αρχίσεις πάλι απ την αρχή. Μπορούμε, βέβαια, ν αφήσουμε ένα έργο όπως είναι και να το πάρουμε απόφαση να μην τραβήξουμε ούτε άλλη μια πινελιά. Ποτέ όμως δεν μπορούμε να γράψουμε από κάτω: Τέλος.'

  'Υπάρχουν στιγμές που η πραγματικότητα βρίσκεται στο πλάι μας. Άλλοτε πάλι απομακρύνεται. Η παλίρροια έρχεται και φεύγει, η θάλασσα, όμως, είναι πάντα εκεί.'

  'Η Γερτρούδη Στάιν δέχτηκε το πορτρέτο που της είχε κάνει ο Πικάσο με ευγνωμοσύνη και δήλωσε ικανοποιημένη. Άλλοι, ξαφνιασμένοι από την αυστηρότητα του προσώπου που έμοιαζε με μάσκα, άσκησαν δριμύτατη κριτική. Προς απάντηση στην αποδοκιμασία τους, ο Πικάσο απάντησε απλά: «Όλοι νομίζουν ότι δεν μοιάζει στο πορτρέτο της. Μη στενοχωριέστε, όμως, θα φροντίσει να του μοιάσει».'

  'Κι αυτοί οι άνθρωποι, τότε, δούλευαν μέσα σε μία ασύλληπτη μοναξιά, η οποία ίσως να ήταν ευλογία, έστω κι αν υπήρξε τότε η δυστυχία τους. Υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος από το να σε καταλαβαίνουν; Και πόσο μάλλον, όταν αυτή η κατανόηση δεν υφίσταται καν. Πάντα μας καταλαβαίνουν στραβά. Νομίζουμε ότι τάχα δεν είμαστε μόνοι. Στην πραγματικότητα όμως είμαστε όλο και περισσότερο μόνοι.'

  'Όλοι ξέρουμε ότι η τέχνη δεν είναι η αλήθεια. Η τέχνη είναι ένα ψέμα το οποίο μας μαθαίνει να κατανοούμε την αλήθεια, τουλάχιστον εκείνη την αλήθεια την οποία εμείς (ως άνθρωποι) μπορούμε να κατανοήσουμε. Η τέχνη είναι ένα ψέμα που λέει την αλήθεια.'


Πάμπλο Πικάσο, Σκέψεις για την Τέχνη, μτφρ. Αλεξάνδρα Δημητριάδη, εκδ. Ροές

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου