'Το γεγονός ότι είναι δυνατή η ύπαρξη μεταδοτικής μαγείας, που βασίζεται σε συνειρμούς συνάφειας, αποδεικνύει ότι η ψυχική εκτίμηση της επιθυμίας και της θέλησης απλώνεται και σε όλες τις ψυχικές διεργασίες που εξαρτώνται από τη θέληση. Υπάρχει συνεπώς τώρα μια γενική υπερτίμηση των ψυχικών διεργασιών, δηλαδή μια αντιμετώπιση του κόσμου τέτοια που, σύμφωνα με τις γνώσεις μας, στη σχέση της πραγματικότητας και της σκέψης ευνοείται η τελευταία. Τα πράγματα είναι λιγότερο σημαντικά από τις ιδέες των πραγμάτων και ό,τι συμβαίνει στις ιδέες, πρέπει να συμβεί και στα πράγματα. Οι σχέσεις που υπάρχουν μεταξύ των ιδεών των πραγμάτων, ισχύουν επίσης και μεταξύ των πραγμάτων. Το γεγονός ότι η απόσταση δεν επηρεάζει τη σκέψη ─δηλαδή το ότι η σκέψη ενώνει με ευκολία τα πιο απομακρυσμένα στο χώρο και στο χρόνο πράγματα─ κάνει τον μαγικό κόσμο να συνδέεται τηλεπαθητικά, παραβλέποντας τη χωρική απόσταση, ενώ πραγματεύεται τα πράγματα του παρελθόντος σαν να είναι του παρόντος. Η αντανάκλαση του εσωτερικού κόσμου στην εξωτερική πραγματικότητα εξαλείφει στην ανιμιστική σκέψη την άλλη εικόνα του κόσμου, την εικόνα που πιστεύουμε ότι βλέπουμε με τα μάτια μας.
   Απομένει να τονίσουμε ότι τα δύο στοιχεία του συνειρμού ─η ομοιότητα και η συνάφεια─ βρίσκουν τη σύνθεσή τους σε μια ανώτερη ενότητα, που είναι η έννοια της επαφής. Ο συνειρμός της συνάφειας είναι επαφή με την κυριολεκτική έννοια και ο συνειρμός ομοιότητας με τη μεταφυσική έννοια. Η χρησιμοποίηση της ίδιας λέξης και για τα δύο είδη του συνειρμού εγγυάται μια ταυτότητα της ψυχικής διαδικασίας, ταυτότητα που δεν την έχουμε ακόμα κατανοήσει πλήρως.'

Σίγκμουντ Φρόιντ, Τοτέμ και Ταμπού, μτφρ. Χρήστος Αντωνίου, εκδ. Επίκουρος

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου