Δροσερή αύρα —
Ενός ονείρου
το μακρύ πέρασμα.

*

Στον ίδιο ρυθμό
οι ψαλμοί
και το χαλάζι.

*

Τα πρόσωπα
σε χάση
πριν απ’ το φεγγαρι.

*

Στη λάσπη πάνε
σχεδόν όλα τα άνθη
της κερασιάς.

*

Το γέρικο σκυλί ξέρει
τον δρόμο
για τους τάφους.

*

Στο μνήμα της φέρνει
ο άνεμος άνθη που
της άρεσε να μαζεύει.

*

Μόνο όταν γράφεις
για σένα
είναι τέχνη.


Κομπάγιασι Ίσα, Διακόσια Εξήντα Επτά Χάικου, μτφρ. Γιάννης Λειβαδάς, εκδ. Κουκούτσι

* * *

  'Στο χάικου το διανοητικό στοιχείο είναι τόσο απόλυτα συγχωνευμένο με το διαισθητικό που καμία πιθανή ανάλυση δεν θα μπορούσε να τα διαχωρίσει. Ο αναγνώστης μπορεί να καταλάβει το χάικου άκοπα, δίχως την παραμικρή προσπάθεια, μόνο με το διανοητικό ένστικτο. Ουσιαστικά πρόκειται για την αντίληψη ενός γεγονότος που δημιουργεί ακαριαία εσωτερική δράση, περιεχόμενο, μέσω της συνειδητοποίησης της δικής μας ένωσης μαζί του. Η όλη διαδικασία καταλήγει στην ικανοποίηση της επανένωσης του εαυτού μας με τα πράγματα, με το Όλον. Η εμπειρία ενός χάικου αφορά το άφατο του κενού και τον υπερβατικό χώρο που μας παραχωρεί να γεμίσουμε μέσα του. Τα πράγματα είναι των εαυτών τους σύμβολα και όλα τα σύμβολα συνιστούν το Ένα.'

  'Η αυτόδηλη αρχή που διέπει ολικά το χάικου, είναι το ζεν, εντός και εκτός βουδισμού. Κατά τη ζενική αντίληψη, η αξία και αλήθεια κάθε πράγματος βρίσκεται στο κενό του — όπως ακριβώς η χρηστικότητα ενός δοχείου. Χωρίς το ζεν δεν θα μπορούσε να υπάρξει το χάικου. Το χάικου είναι η απόλυτη καλλιτεχνική έκφραση του ζεν, γιατί συλλαμβάνει το ακαριαίο, το παροδικό, τη μοναδική στιγμή της σύγκρουσής του με το αιώνιο.'


Γιάννης Λειβαδάς, από το 'Επίμετρο' της έκδοσης

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου