'Ψυχῆς, ἀκρασίη ποτῶν καὶ βρωμάτων, ὕπνου, ἐγρηγόρσιος, ἢ δι᾿ ἔρωτάς τινας, οἷον κύβων, ἢ διὰ τέχνας ἢ δι᾿ ἀνάγκας καρτερίη πόνων, καὶ ὧντινων τεταγμένη ἢ ἄτακτος· αἱ μεταβολαὶ ἐξ οἵων ἐς οἷα. Ἐκ τῶν ἠθέων, φιλοπονίη ψυχῆς, ἢ ζητέων, ἢ μελετέων, ἢ ὁρέων, ἢ λέγων, ἢ εἴ τι ἄλλο, οἷον λῦπαι, δυσοργησίαι, ἐπιθυμίαι· τὰ ἀπὸ συγκυρίης λυπήματα γνώμης, ἢ διὰ τῶν ὀμμάτων, ἢ διὰ τῆς ἀκοῆς· οἷα τὰ σώματα, μύλης μὲν τριφθείσης πρὸς ἑωυτὴν, ὀδόντες ᾑμώδησαν, παρά τε κοῖλον παριόντι σκέλεα τρέμει, ὅταν τε τῇσι χερσί τις, ὧν μὴ δεῖται, αἴρῃ, αὗται τρέμουσιν, ὄφις ἐξαίφνης ὀφθεὶς χλωρότητα ἐποίησεν. Οἱ φόβοι, αἰσχύνη, λύπη, ἡδονὴ, ὀργὴ, τἄλλα τοιαῦτα, οὕτως ὑπακούει ἑκάστῳ τὸ προσῆκον τοῦ σώματος τῇ πρήξει, ἐν τούτοισιν ἱδρῶτες, καρδίης παλμὸς, καὶ τὰ τοιαῦτα τῶν δυναμίων.'

*

  'Σχετικά με την ψυχή πρέπει να προσεχτούν τούτα: η κακή ανάμειξη ποτών και τροφών, η διαταραχή σχετικά με τον ύπνο, την αγρύπνια ή και κάποια πάθη, π.χ. τους κύβους, η υπομονή στους κόπους για λόγους επαγγέλματος ή ανάγκης, η τάξη ή η αταξία κατά τους κόπους και οι μεταβολές από μια κατάσταση στην άλλη. Από το ήθος εξαρτάται η αγάπη της ψυχής για την εργασία, η αναζήτηση, η μελέτη, η παρατήρηση, ο λόγος και οτιδήποτε άλλο, όπως η λύπη, η οξυθυμία, η επιθυμία, η συγκυριακή λύπη της ψυχής εξαιτίας πραγμάτων που ο άνθρωπος βλέπει ή ακούει. Με την ψυχή σχετίζεται και η κατάσταση του σώματος· όταν η μύλη των δοντιών τρίβεται, τα δόντια μουδιάζουν, όταν κάποιος βαδίζει στο άκρο βαράθρου, τα πόδια τρέμουν, όταν σηκώσει βαρύ φορτίο, τρέμουν τα χέρια του, αν δει ξαφνικά φίδι, χλομιάζει. Στον φόβο, την ντροπή, την ευχαρίστηση, την οργή και στα παρόμοια, στο καθένα από αυτά τα συναισθήματα υπακούει έμπρακτα το αντίστοιχο όργανο του σώματος· έτσι εμφανίζονται οι ιδρώτες, οι παλμοί της καρδιάς και άλλες παρόμοιες εκδηλώσεις.'


Ιπποκράτης, Άπαντα 3: Παθολογία - Οφθαλμολογία: Περί Αέρων, Υδάτων, Τόπων, Περί Χυμών, Περί φυσών, Περί Κρισίων, Περί κρισίμων, Περί όψιος, μτφρ. Φιλολογική Ομάδα Κάκτου, εκδ. Κάκτος

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου