'Και για τον Χάρι Χάλερ, το κεντρικό πρόσωπο του Λύκου της στέπας, η ζωή είναι συνήθως μια ταλαιπωρία. Γι’ αυτό δεν ευθύνεται το ότι είναι μισός άνθρωπος και μισός λύκος - κατά κάποιο τρόπο, αυτό ισχύει για κάθε άνθρωπο. Με τη διαφορά ότι για τους περισσότερους αυτό δεν αποτελεί πρόβλημα. Κάποιες φορές είναι λίγο άνθρωποι, ακούνε Μότσαρτ και διαβάζουν ποιήματα, κάποιες φορές είναι λίγο λύκοι, λένε ψέματα και εξαπατούν ή κάνουν πόλεμο. Αυτά τα δύο μπορούν και τα συμβιβάζουν, επειδή δεν τα παίρνουν ποτέ εντελώς στα σοβαρά. Δεν αποζητούν τα άκρα, αλλά ως αντάλλαγμα γι’ αυτό η ζωή τους, η αστική ζωή τους, δεν γνωρίζει μεγάλα πάθη, ούτε μεγάλες απελπισίες, κυλάει απλώς σε ευχάριστες θερμοκρασίες.
   Αυτό είναι αδύνατο για τον Χάρι Χάλερ. Μέσα του οι δύο αυτές πλευρές είνα πάρα πολύ έντονες. Πιστεύει ανεπιφύλακτα στο ευγενές, στο ιερό, στο ωραίο, αλλά και η απλή, βαρετή, ανθρώπινη ζωή τον έλκει, και με ευχαρίστηση «θα καταβρόχθιζε, θα μεθούσε και θα σκότωνε». Ο Χάρι Χάλερ θα είχε ταλέντο ως άγιος αλλά και ως διαφθορέας. Όμως δεν μπορεί να είναι το ένα χωρίς να είναι και το άλλο. Και δεν μπορεί, όπως οι αστοί, να τα συμβιβάσει. Γι’ αυτό ο λύκος της στέπας και ο άνθρωπος βρίσκονται σε διαρκή διαμάχη, πολεμούν ο ένας τον άλλο.
   Όταν για παράδειγμα ο Χάρι Χάλερ έχει μια όμορφη και ευγενή αίσθηση, όπως όταν ακούει το Μαγεμένο Αυλό του Μότσαρτ ή βοηθάει ανιδιοτελώς κάποιον άνθρωπο, τότε ο λύκος του τρίζει τα δόντια και του δείχνει πόσο γελοίος, πόσο φιλάρεσκος και ψεύτικος συναισθηματισμός είναι αυτός. Κι όταν, αντίθετα, ο Χάρι Χάλερ στέλνει την ηθική και τους καλούς τρόπους στο διάολο, θεωρώντας εμετικό το υποκριτικό ευγενές ήθος των ανθρώπων και τις καυχησιάρικες συζητήσεις τους, τότε ο άνθρωπος που παραμονεύει μέσα του του υπενθυμίζει πως δεν είναι παρά ένα ζώο, ένα γουρούνι - και η ωραία χαρά για την απλή, υγιή ζωή του ως λύκου εξανεμίζεται ξανά.
   Αυτή η σύγκρουση είναι το πρόβλημά του Χάρι Χάλερ, που κάνει τη ζωή του μια «ανυπόφορη κόλαση του κενού και της απελπισίας». Κρυφά μέσα του ζηλεύει τον αστό, τον οποίο, βέβαια, περιφρονεί για την ηρεμία και τη σιγουριά του. Κι ούτε του είναι εύκολο να παραδεχτεί ότι εξαρτάται από τον αστικό αυτό κόσμο. Γιατί είναι ένας «outsider», που οργίζεται για την «απομυζημένη από τις ανώνυμες εταιρίες γη», ο ίδιος όμως έχει ομόλογα στην τράπεζα, τους τόκους των οποίων και τσεπώνει χωρίς κανέναν ενδοιασμό. Κι έτσι παραμένει ένας περιθωριακός, ο οποίος εξαρτάται από τον κόσμο στον οποίο δεν θέλει να ανήκει, τον οποίο αρνείται και πολεμά.
   Γνωρίζει ότι υπάρχουν άνθρωποι, κάποιο λίγοι «αθάνατοι», προς τους οποίος οδηγεί ένα «χρυσό ίχνος». Αυτοί έχουν κάνει το μεγάλο άλμα κι έχουν απελευθερωθεί από αυτές τις δεσμεύσεις. Όμως δεν καταφέρνει να βρει το κουράγιο προς αυτή την ελευθερία, από φόβο ίσως ή και αδυναμία. Και μένει φυλακισμένος μέσα σε αυτή τη σύγκρουση, μέσα σε αυτό το «σπήλαιο του τρόμου». Αυτή είναι η κατάσταση των περισσότερων ευαίσθητων ανθρώπων, των ιδεαλιστών και των καλλιτεχνών, αυτή είναι η κατάσταση του λύκου της στέπας Χάρι Χάλερ.
   Ο Χάρι Χάλερ, ένας άντρας πενήντα περίπου ετών, νοικιάζει μια σοφίτα σε μια μεγαλοαστική κατοικία. Τη μέρα τριγυρνάει στην πόλη. Και τη νύχτα περνάει πολλές ώρες με τα βιβλία του. Ο Χάρι Χάλερ είναι πολύ μορφωμένος, παρόλο που, όπως θα αναγκαστεί να ομολογήσει αργότερα, είναι «με κάποιον ηλίθιο τρόπο ευφυής». Γνωρίζει πάρα πολά πράγματα, αλλά αυτή η γνώση δεν τον βοηθάει στη ζωή. Πάντοτε, η μια πλευρά της ύπαρξης του υπερθεματίζει αυτό που η άλλη αρνείται.'

Αλόις Πρινς, Η Ζωή του Έσσε: Κάθε Αρχή και μια Μαγεία, μτφρ. Γρηγόρης Αθανασίου, εκδ. Καστανιώτη

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου