'Όσο η σύγχρονη ψυχολογία διεισδύει στον εσωτερικό μηχανισμό του ανθρώπου, τόσο καθίσταται φανερό ότι η λειτουργία της βούλησης και γενικά του πνεύματος δεν είναι δημιουργική, αλλά απλώς διορθωτική. Η βούληση δεν κινεί, αλλά αναστέλλει τη μία ή την άλλη προ-βουλητική ορμή η οποία ανεβαίνει όπως ένα φυτό από το ψυχικό μας υπέδαφος. Η επέμβαση της βούλησης είναι, λοιπόν, αρνητική. Αν κάποτε μας φαίνεται ότι συμβαίνει το αντίθετο, είναι για τον εξής λόγο: καθώς οι τάσεις, οι ορέξεις, οι επιθυμίες μας περιπλέκονται, συμβαίνει η μία να επενεργεί πάνω στην άλλη σαν τροχοπέδη. Η βούληση, εξουδετερώνοντας αυτή την τροχοπέδη, επιτρέπει στην κλίση που πριν είχε συγκρατηθεί να εκφραστεί και να φανερωθεί πλήρως. Έτσι, η «βούλησή» μας φαίνεται να έχει μια ενεργητική δύναμη, ενώ επακριβώς έχει αφαιρέσει απλώς τους υδατοφράχτες που συγκρατούσαν την προϋπάρχουσα αυτή ορμή.'

  'Ο έρωτας είναι ο πόθος της γενεσιουργίας μέσα στην ομορφιά - τίκτειν εν τω καλώ, έλεγε ο Πλάτων. Γενεσιουργία, δημιοργία του μέλλοντος. Ομορφιά, τέλεια ζωή. Ο έρωτας εννοεί την ενδόμυχη αποδοχή ενός συγκεκριμένου είδους ανθρώπινης ζωής, που μας φαίνεται η άριστη και που ένα άλλο πλάσμα ήδη την διαθέτει και μας την προτείνει.'

  'Εφόσον ο έρωτας αποτελεί τόσο καθοριστική επιλογή, όπως υποθέτω, θα κατέχουμε μ’ αυτόν μία ratio cognoscendi [έναν τρόπο ειδέναι] και μια ratio essendi [έναν τρόπο είναι] του ατόμου. Μας χρησιμεύει ως κριτήριο και ως σημείο αναφοράς για να γνωρίσουμε την ηθική κρηπίδα, όπως τα πώματα από φελλό, σύμφωνα με την παρομοίωση του Αισχύλου, που επιπλέουν στο θαλάσσιο αφρό και δηλώνουν την παρουσία του διχτυού που ξύνει τον τραχύ πυθμένα. Επιπλέον, ενεργεί αιτιολογικά στη ζωή του ατόμου εφόσον φέρνει, στο πιο προσωπικό του κέντρο, άτομα ορισμένου τύπου ενώ αποκλείει άλλα. Ο έρωτας πλάθει έτσι την προσωπική μας μοίρα.'


Χοσέ Ορτέγκα ι Γκασέτ, Η Επιλογή στον Έρωτα, μτφρ. Μαίρη Γεωργίου, εκδ. Ροές

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου