'Διαισθάνεται κανείς ότι σε κάθε μεταφορά ενυπάρχει κάτι υπόρρητο που την καθιστά προνομιακό ρητορικό μέσο σε σχέση με την ομοφωνία, στις περιπτώσεις όπου η μονοσημαντότητα δεν έχει επιτευχθεί ή είναι αδύνατη. Η διεργασία της γνώσης έχει τίμημα. Το να ορίζει κανείς το χρόνο ως αυτό που μετριέται με ένα ρολόι μοιάζει εύλογο και είναι ένας εξαιρετικά πραγματιστικός τρόπος για την αποφυγή των διαφωνιών. Αλλά αυτό είναι ό,τι έχουμε όλο κι όλο καταφέρει από τότε που ξεκινήσαμε να ρωτάμε τι είναι χρόνος;
   Η θέση ότι ο χρόνος δεν είναι συλλογιστική έννοια αποτελεί μια αμυντική κίνηση που επιτρέπει στον Καντ να υπερβεί τον απόλυτο νευτώνειο χρόνο και να τον μετατρέψει σε a priori μορφή της εσωτερικής αίσθησης. Όταν όμως ο Καντ εισάγει τον χρονικό καθορισμό στο επιχείρημά του για την «ανασκευή του ιδεαλισμού», στη δεύτερη έκδοση της Κριτικής του καθαρού Λόγου, καθίσταται σαφές ότι και γι’ αυτόν η εποπτεία του χρόνου στηρίζεται στη μεταφορά του χώρου, η οποία δεν μπορεί να απαλειφθεί. Το γεγονός αυτό ενδεχομένως να σχετίζεται με τον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλος, στον οποίο οι λειτουργίες που σχετίζονται με την παράσταση του χώρου είναι γενετικά προγενέστερες των αντίστοιχων της παράστασης του χρόνου.
   Στην περίπτωση αυτή, εξακολουθεί άραγε να αποτελεί αναγκαία μεταφορά η παράσταση του fluxus temporis, της ροής του χρόνου; Μήπως το γεγονός ότι η απόλυτη μεταφορά της ροής του χρησιμοποιείται αφενός για τη συνείδηση και αφετέρου για τη συγκρότηση του χρόνου είναι ο καθοδηγητικός μίτος που επιτρέπει στη φαινομενολογία να εξηγήσει το χρόνο ως την πρωταρχική δομή της συνείδησης; Μήπως η εφαρμογή της αρχής διατήρησης της ουσίας στον συγκεκριμένο μεταφορικό τύπο είναι αυτή που επιτρέπει το επόμενο βήμα, το οποίο αποτόλμησε ο Όττο Λίμπμαν (Otto Liebmann) και συνίσταται στο να «φανταζόμαστε» το εγώ ως «τη γαλήνια ακτή, ή μάλλον το στέρεο νησί στο οποίο εκβάλλει η ροή των γεγονότων, ο fluxus temporis»;
   Τέλος, ας θυμηθούμε ότι ιστορικά η μεταφορά της ροής του χρόνου χρησιμοποιήθηκε αποδομητικά από τον Φράνσις Μπαίηκον, από αυτό το ρεύμα, έφτασε μέχρι τη θέση που βρισκόμαστε επί του παρόντος μόνο ό,τι ήταν αρκετά ελαφρύ για να μη βυθιστεί στο ποτάμι· προφανής μεταφορά για την αποτυχία της παράδοσης έναντι του βάρους της αλήθειας.'

Χανς Μπλούμενμπεργκ, Ναυάγιο με Θεατή, μτφρ. Θοδωρής Δρίτσας, εκδ. Αντίποδες

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου