'Ανακάλυψαν πως ήταν πιο μακριά απ’ ό,τι είχαν υπολογίσει. Το έδαφος εξακολουθούσε ν’ ανηφορίζει απότομα και γινόταν όλο και πιο βραχώδες. Το φως όλο και δυνάμωνε όσο προχωρούσαν και γρήγορα είδαν ένα βραχότοιχο μπροστά τους: η πλαγιά ενός λόφου ή το απότομο τέλος κάποιας μεγάλης ρίζας που είχαν βγάλει τα μακρινά βουνά. Πάνω του δε φύτρωναν δέντρα και ο ήλιος έπεφτε σχεδόν κάθετα στο πέτρινο μέτωπό του. Τα κλαδάκια των δέντρων στη βάση του απλώνονταν προς τα έξω μουδιασμένα και ακίνητα, λες και γύρευαν τη ζεστασιά. Εκεί όπου όλα έδειχνα τόσο παλιά και γκρίζα λίγο πριν, τώρα γυάλιζαν με ζεστά καφετιά χρώματα και τα λεία μαυρόγκριζα χρώματα των κορμών έμοιαζαν με καλογυαλισμένο δέρμα. Οι κορμοί των δέντρων έλαμπαν πράσινοι σαν φρέσκο γρασίδι: η πρώιμη άνοιξη, ή μια φευγαλέα οπτασία της, τους κύκλωνε.'

  'Ενιωθες σαν να υπήρχε ένα τεράστιο πηγάδι στο βάθος τους, γεμάτο μέχρι πάνω με αναμνήσεις αιώνων, το αποκρυστάλλωμα μακριάς, αργής, σταθερής σκέψης αλλά η επιφάνειά τους σπίθιζε από ζωντάνια: σαν τον ήλιο που λαμπυρίζει στα εξωτερικά φυλλώματα ενός θεόρατου δέντρου ή τις ρυτιδώσεις μιας πολύ βαθιάς λίμνης. Δεν ξέρω, αλλά ένιωσα σαν κάτι που φύτρωνε στη γη – κοιμισμένο, θα ’λεγες, ή που ένιωθε απλώς σαν κάτι ανάμεσα σε ακρόρριζο και ακρόφυλλο, ανάμεσα στη βαθιά γη και τον ουρανό – να είχε ξαφνικά ξυπνήσει και να σε εξέταζε με την ίδια αργή φροντίδα που αφιέρωνε στις δικές τους εσωτερικές υποθέσεις χρόνια ατελείωτα.'


Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν, Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών: Οι Δύο Πύργοι, μτφρ. Ευγενία Χατζηθανάση-Κόλλια, εκδ. Κέδρος

Το χαρτί γραφής


μυρίζει
σαν τα ροκανίδια
στο φέρετρο

* * *

Αδιήγητη


παραμένει η ιστορία
των αποστραμμένων
προσώπων



από το Αδιήγητη Ιστορία των Β. Γκ. Ζέμπαλντ και Γιαν Πίτερ Τριπ, μτφρ. Βασίλης Παπαγεωργίου, εκδ. Σαιξπηρικόν


  'Αυτό που προκάλεσε τη μεγαλύτερη φρίκη γύρω από τη ζωή του Μαρκήσιου ντε Σαντ είναι η συνηγορία του στην εσκεμμένη καλλιέργεια νέων σεξουαλικών απολαύσεων. Ο Geoffrey Gorer (Life and Ideas of the Marquis de Sade) ασκεί κριτική σε αυτό ως λόγο καταδίκης του, επειδή: «Μόνο στη σεξουαλική σφαίρα θεωρήθηκε αυτό κατακριτέτο· σε όλες τις άλλες δραστηριότητες του ανθρώπου η καλλιέργεια ενός ευρύτεορυ γούστου είναι η πιο αξιέπαινη. Η μελέτη και η εξέλιξη των τεχνών δεν έχει άλλο σκοπό από το να μας καταστήσει ικανούς να αντιληφθούμε την ομορφιά και την αρμονία στις μορφές, τους ήχους, τα χρώματα, που πριν ήταν είτε χωρίς νόημα είτε αποκρουστικά. Ένας άγγελος επαρχιακός εφημέριος, που θα λιποθυμούσε από τη φρίκη αν του πρότειναν αυτός και η γυναίκα του να προσπαθήσουν να επεκτείνουν με κάθε τρόπο τις σεξουαλικές τους ηδονές θεωρώντας το αναγκαίο, δεν θα είχε κανένα δισταγμό να επαλείψει το παιδί του με τη ματωμένη ουρά μιας φρεσκοσκοτωμένης αλεπούς και να το ενθαρρύνει να απολαύσει μια τέτοια δραστηριότητα, ή να τραφεί με σάπιο κυνήγι ή σάπιο τυρί. Όχι μόνο θα κατόρθωνε να καταπιεί με φυσικότητα το τόσο αποκρουστικό φαγητό, αλλά θα το θεωρούσε και ως πιο απολαυστικό από τη συνηθισμένη τροφή και θα αρνιόταν το φρέσκο κυνήγι ή τυρί ως ανούσια και άνοστα. “Η μεγαλύτερη ευχαρίστηση γεννιέται από τη νικημένη αποστροφή”».
   Η πλάνη στη σύγκριση που παρουσιάζεται (την οποία και ο ίδιος ο ντε Σαντ αγαπούσε πολύ να κάνει) για μένα φαίνεται να είναι η ακόλουθη. Τόσο τα σαπισμένα πουλιά όσο και τα σεξουαλικά τους ισοδύναμα μπορεί να έχουν πολύ νόστιμη γεύση. Αλλά τα πρώτα έχει παρατηρηθεί ότι δεν προκαλούν μεγαλύτερη ενόχληση πέρα από μερικές ώρες δυσπεψίας, ενώ τα δεύτερα μπορεί να θεωρηθεί ότι προκαλούν μόνιμες βλάβες με τη μορφή της εξαθλίωσης και την αίσθηση της απομόνωσης. Φαίνεται να γίνονται κάτι ανεπιθύμητο και αυτός που συμμετέχει να μην έχει ελεύθερη βούληση, αλλά να κυριαρχείται μάλλον από την έλξη μιας συνήθειας κι ενός ολέθριου ναρκωτικού. Το ένα δεν κάνει ζημιά. Το άλλο μπορεί, και συνήθως συμβαίνει, να κάνει πολύ περισσότερο κακό απ’ ό,τι καλό και όχι μόνο στον ίδιο τον σεξουαλικό εξερευνητή. Η βλάβη δεν περιορίζεται πάντοτε στον πρωταγωνιστή.
   Οδηγώντας το επιχείρημα στην ακραία λογική του κατάληξη, κάποιος θα έφτανε στο συμπέρασμα ότι είναι θαυμάσιο να καλλιεργείς μια προτίμηση για τα συμπτώματα του κίτρινου πυρετού ή μια λαχτάρα για την οσμή του υδροκυανίου, προκειμένου να υπερβείς τις ουσιαστικά περιορισμένες εμπειρίες της συμβατικής, αλλά πληκτικής υγείας.
   Ως «ανώμαλη» σεξουαλική συμπεριφορά, παρ’ όλο που η ύπαρξή της δεν αναγνωρίζεται από κάποιους, μπορεί να οριστεί η εχθρική συμπεριφορά απέναντι στη ζωή, στη συναισθηματική χαρά και σε μια αίσθηση ευτυχίας. Οι δυσκολίες αναγνώρισης μιας τέτοιας συμπεριφοράς είναι φυσικά μεγάλες, και επιπλέον η αναγνώριση δεν φέρνει απαραιτήτως την ανακούφιση. Υπάρχουν πολλοί που προσκολλώνται στις αρρώστιες τους και πιο παράφορα οι ψυχονευρωτικοί.
   Το στοιχείο της εξερεύνησης και του πειραματισμού, το οποίο περιέχεται στην ασυνήθιστη σεξουαλική συμπεριφορά, είναι κάτι το οποίο χρειάζεται διερεύνηση. Είναι πιθανόν στενά συνδεδεμένο με την αίσθηση του μυστικισμού που πολλοί άνθρωποι βιώνουν σε σχέση με τη σεξουαλικότητα: ένα αρρωστημένο αίσθημα ότι εδώ υπάρχει ένας άλλος κόσμος μέσα στον οποίο μπορεί κανείς να δραπετεύσει, ίσως με τη μορφή της αυτοκαταστροφής.'

Μπούργκο Πάρτιτζ, Η Ιστορία των Οργίων, μτφρ. Στρατής Ψάλτου, εκδ. Οξύ